Deruta
Deruta is een van oudsher zeer bekend pottenbakkersdorp op de bank van de Tiber vlakbij Perugia in Umbrie. Het kleine dorpje heeft vele pottenbakkerijtjes en winkeltjes en een museum. De stukken worden vaak thuis gemaakt, naar de oven gebracht om gebakken te worden, om vervolgens thuis te worden beschilderd met traditionele kleurstellingen en afbeeldingen zoals mythologische figuren, bloemen, bladeren, vogels en andere dieren.
Al sinds de 13e eeuw wordt er aardewerk gemaakt in Deruta, al waren het in het begin simpele stukken voor dagelijks gebruik met als hoofdkleuren groen en bruin. In de eeuwen daarna ontwikkelde zich de techniek en ook de decoraties werden rijker. Bij de adel waren Bella Donna schalen populair. De kleuren werden verrijkt met oranje, blauw en geel. Borden uit Deruta hadden vaak een golvende of gelobte rand.
Vloeren als die van de kerk van San Francesco in Deruta, Santa Maria Maggiore in Spello of die van het heiligdom van San Pietro in Perugia zijn mooie voorbeelden van de beste majolica producties uit Deruta.
Tegenwoordig kan Alvaro Binaglia genoemd worden als één van de best bekende keramisten van Deruta op het gebied van de 'istoriato', het Italiaanse woord voor verhalen vertellen. Al in de Renaissance tijd hield men ervan op luxe producten te vertellen over historische gebeurtenissen, legenden, helden, ridders en bijbelse taferelen.
 Bron: Thatsarte
Twee andere artiesten in Deruta, D&G, Demetra e Giovanni zijn een echtpaar die ogenschijnlijk volgens traditionele methoden werken maar ook altijd iets persoonlijks toevoegen aan hun prachtige werkstukken. Zij maken ook gebruik van de zgn. 'spolvero' techniek. Om bv. de ingewikkelde geometrische patronen regelmatig rond een schaal te krijgen maakt de artiest eerst een patroon op papier en prikt dunne gaatjes langs de lijntjes. Hij of zij legt dit op de schaal en borstelt hierover houtskool met een zachte kwast zodat het patroon op de schaal overgenomen kan worden.
Werk van D&G. Bron: Thatsarte.com
Gubbio en Gualdo Tadino werden vooral bekend voor de ‘Lusterware’ techniek, ontwikkeld rond 1500 door de gebroeders Andreoli. Uit het hele land brachten kunstenaars hun werk naar deze plaatsen om ze voor de derde keer te laten bakken in een met natte wilgentakken gestookte oven. Door de rook en verminderde zuurstof ontstond er een chemische reactie die een gouden glans gaf aan het kunstwerk. Uiteraard was dit effect heel populair bij de hogere klassen.
 Mastro Giorgio Andreoli. Bron: Thatsarte.com
|
Bucchero: Etruskische vaas of drinkbeker
Museo Nazionale Romano
|
| |
In Gubbio zijn ook nog artiesten die de oude Etruskiche 'bucchero' techniek toepassen. Het is klassiek, zwartkleurig, glanzend aardewerk met een metaalachtige uitstraling.
|
|
In Montelupo Fiorentino in Toscane haalden artiesten hun grondstof uit de Arno. In het dorp bevindt zich een keramiek museum dat een goed algemeen beeld geeft van de keramiek ontwikkeling in Italië. Het kleine dorpje staat bol van de winkeltjes werkplaatsen waar allerlei mooi handbeschilderd wordt gemaakt en verkocht.
Florence kenmerkt zich door bloem- en fruit motieven. Winkels in Florence puilen uit met alledaagse gebruiksvoorwerpen beschilderd met bloem- en fruitmotieven. Bekend uit Florence zijn ook zijn de prachtig versierde tuintafels en stoelen.
Faenza heeft ook een eeuwenlange geschiedenis als het gaat om vervaardigen van aardewerk. Het woord 'faience' wordt ook vaak gebruikt i.p.v. majolica, vanwege de vele internationale relaties van Faenza al sinds de 16de eeuw. Meer hierover in een artikel van Italie Magazine.
Veel inwoners van Castelli (Abruzzo) leven van de keramiek. Buiten de stad staat de kerk van San Donato, de Capella Sistina della majolica, waar op het plafond allerlei beschilderde majolicategels te zien zijn. In het eerste weekend van augustus vindt het traditionele 'keramiek-werpen' plaats. Het gebruik van grotesques (letterlijk: ondergrondse kamer of grot van Nero) hoort bij deze regio in de Marche. Je ziet wonderlijke dieren en planten bij deze stijl.
.jpg)
Grottaglie
Grottaglie is een Italiaanse stad in de regio Puglia, in de hak van Italie. De stad is vooral bekend vanwege haar ambachtelijke aardewerk. Lange tijd draaide de gehele plaatselijke economie op de productie van keramiek. Aan het einde van de 18de eeuw telde de stad maar liefst 42 keramiekfabrieken.
Het meest imposante bouwwerk in Grottaglie is het Castello Episcopico uit de veertiende eeuw. Tegenwoordig is hierin het Museo della Ceramica gevestigd. Een ander belangrijk monument in de stad is de Chiesa Matrice. Deze eenvoudige kerk heeft een prachtige majolica koepel.
Wie langs de Amalfi-kust rijdt wordt verrast door de vele winkeltjes waar leuk aardewerk wordt verkocht.
Vietri sul Mare neemt een bijzondere plaats in. Wandelend door de straatjes daar zie je vele gebouwen en kerken (bv. de Giovanni Battista) versierd met tegeltableau's en tabletten. Typisch voor deze stad is een groen ezeltje, bedacht door de Duitse keramist Richard Dolker. In het nabijgelegen Raito is een klein museum voor keramiek.
Tot slot moet Sicilië nog genoemd worden. Op dit eiland zijn heel veel keramiek werkplaatsen te vonden, met traditionele werkwijzen, maar ook is er veel aardwerk te vinden met een heel eigen zonnige en vrolijke stijl.
Een paar leuke adressen staan bij de knop 'bezoeken'.
Werk van Giacomo Alessi, Caltagirone, Sicilië. Bron: Thatsarte.com 
Patronen en stijlen:
Het ‘Ricco’ patroon is een klassiek patroon uit de de 15de eeuw , en wordt ook wel Ricco Deruta genoemd. Kenmerken zijn de kleuren blauw, oranje, geel en een gestileerde ‘fleur di lis’ met veel krullen en komma’s.
De ‘Rafaellesco’ stijl is een klassiek patroon uit de 16de eeuw , de naam komt van Renaissance artiest Raphael. Hij werkte veel met gestileerde draken als symbool van geluk en voorspoedige winden voor zeevaarders, vandaar de pufjes wind uit de mond van de draken. Helder geel en blauw wordt veel gebruikt.
Bij de Arabesco stijl wordt op de witte achtergrond 1 andere kleur gebruikt, meestal blauw, en soms ook rood of groen. Duiven zijn het centrale motief. Verder worden er veel zichzelf herhalende geometrische patronen gebruikt, vaak lijken ze op planten en dieren.
'Vario' betekent het toepassen van geometrische patronen, soms over de hele schaal, soms alleen langs de rand.
 Bron: Thatsarte.com
Grotteschi (of grotesken) komen voort uit de een extravagante stijl van wandversieringen van het oude Rome. Het zijn decoraties met wonderlijke ornamenten en dieren en planten uit de wereld van de fabels. Kunstenaars werden geïnspireerd door de wandschilderingen die werden gevonden in het Domus Aurea van Nero, Raphaël bv. is een voorbeeld van een kunstenaar die veel gebruik maakte van grotesken. De lijnen en strepen langs de rand van de schaal stonden meestal netjes in de rij, maar verder naar het midden verscheen een kunstig samenspel van vaak een medaillon in het midden, omringt met dieren, engeltjes, vogels, plantenmotieven, en natuurlijk veel krulletjes en lijntjes. De borden uit Deruta hadden vaak een golvende of gelobte rand. In Ligurie waren krabbetjes een geliefd thema, niet gek als als je regio aan zee ligt.
Lees meer hierover in een artikel in Trouw: 'In Nero's voetsporen'.
Faience (uit Faenza) is eigenlijk een soort verzamelnaam geworden van aardewerk met de majolica-techniek die zich verspreidde buiten Italie, ook Delfts aardewerk hoort daarbij.
Arabesco Ricco Deruta Rafaellesco
| 
